Richard, một con khỉ đột trong vườn thú Prague, xuất hiện trong một chương trình truyền hình thực tế cùng với hai con cái. Công chúng được yêu cầu bỏ phiếu cho con khỉ đột yêu thích của họ

SỞ THÚ ĐÃ LỖI THỜI VÀ LÀ NHÀ TÙ TÀN NHẪN VỚI ĐỘNG VẬT – ĐÃ ĐẾN LÚC BIẾN CHÚNG THÀNH QUÁ KHỨ

Sở thú không đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo tồn động vật hoang dã, lý do giáo dục của họ đã bị phóng đại và các nghiên cứu của họ gây tổn thương cho động vật. Nhà bảo tồn hàng đầu Damian Aspinall nghĩ rằng đã đến lúc để loại bỏ sở thú.

Sở thú trên toàn thế giới biện minh cho sự tồn tại của họ thông qua ba mục tiêu: bảo tồn, giáo dục và nghiên cứu. Nhưng đó là những gì sở thú muốn bạn tin tưởng rằng điều họ đang làm là đúng; thực tế lại hoàn toàn khác. Chúng tôi biết điều này bởi vì chúng tôi chịu trách nhiệm cho hai công viên động vật hoang dã và đã kinh doanh sở thú trong hơn 40 năm qua. Sau khoảng thời gian đó, chúng tôi tin rằng việc giam cầm động vật hoang dã trong sở thú là việc làm hoàn toàn không cần thiết.

Chúng tôi tin rằng có một cách tốt hơn, trung thực hơn cho trường hợp này. Chúng tôi không đề nghị họ đóng cửa ngay lập tức, chúng tôi biết rằng đây không phải là một lựa chọn khả thi. Tuy nhiên, chúng tôi đề xuất một kế hoạch để các sở thú được xóa bỏ trong khoảng thời gian 25 đến 30 năm, là yêu cầu các sở thú phải xây dựng một hồ sơ về các chi tiết quan trọng như chế độ ăn uống, không gian sống và chương trình phóng thích.

Chúng ta hãy bắt đầu với một đánh giá và phê bình về 3 lý lẽ nguyên tắc cho các sở thú, để giúp chúng ta hiểu những gì dữ liệu có sẵn phải được thực hiện.

3 lý lẽ nguyên tắc cho các sở thú

Sở thú tuyên bố một trong những lý do hoạt động chính của họ là bảo tồn.

Tuy nhiên, khi nghiên cứu chi tiết này dễ dàng nhận thấy sự thật không được như vậy. Ví dụ, trong các sở thú châu Âu, 70-75% động vật trong sở thú không bị đe dọa trong tự nhiên. Trong số khoảng 850 loài động vật có vú và phân loài được nuôi tại các sở thú châu Âu thì có 500 loài được đánh giá là ít quan trọng nhất trong danh sách đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) và chỉ có 45 loài (chiếm 5%) được đánh giá là bị đe dọa nghiêm trọng. Trong số 45 loài đang bị đe doạ nghiêm trọng này, chúng tôi ước tính có ít nhất ba loài là thực sự có khả thi khi tính đến các vấn đề lai tạo, bệnh tật và đa dạng di truyền.

Có hơn 5.700 loài thuộc tất cả các loại động vật được nuôi bởi các thành viên của Hiệp hội Sở thú và Aquaria châu Âu, chỉ chiếm khoảng 8% trong số tất cả các sở thú ở Châu Âu, nhưng chỉ có hơn 200 loài trong các chương trình nhân giống được quản lý . Điều này có nghĩa là, bằng cách thừa nhận của riêng họ, khoảng 95% động vật trong các sở thú châu Âu không đủ quan trọng hoặc có liên quan đủ để đưa vô các chương trình nhân giống và hầu như tất cả đều có cùng một vấn đề: lai tạo, mức độ đa dạng di truyền thấp và bệnh tật.

Sở thú muốn chúng tôi tin rằng một trong những chức năng chính của họ là giáo dục công chúng về bảo tồn. Câu hỏi chúng ta phải đặt ra là: bằng chứng này ở đâu? Trong nhiều thập kỷ, họ đã lập luận rằng việc nhìn thấy động vật sống giúp giáo dục và huy động thế hệ các nhà bảo tồn tiếp theo. Tuy nhiên, dường như các chuyến thăm vườn thú mà không có người hướng dẫn thường chỉ giúp cải thiện kiến thức đa dạng sinh học trong một phần ba số du khách, các nhà giáo dục vườn thú chuyên nghiệp có thể có kết quả tốt hơn trong việc tăng kiến thức đa dạng sinh học khi làm việc trong trường học chứ không phải trong vườn thú, và cải thiện kiến thức đa dạng sinh học từ việc tới thăm các vườn thú chỉ có một liên kết rất nhỏ với gia tăng kiến thức về hành vi bảo tồn.

Với kiến thức về hành vi ủng hộ bảo tồn là của một chặng đường dài có được từ một nhà bảo tồn tích cực. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, chúng tôi ước tính rằng 99% du khách đến công viên của chúng tôi sẽ có một ngày vui chơi thú vị, nhưng chỉ có 1% trở nên nhiệt tình với việc bảo tồn. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là 1% đó sẽ tích cực tham gia công việc bảo tồn động vật. Vả lại, nếu họ có làm điều đó thì con số 1% cũng không có ảnh hưởng gì đến tình trạng suy thoái và phá rừng của động vật hoang dã trên khắp thế giới. Theo quan điểm của chúng tôi, việc giữ hàng trăm ngàn động vật bị giam cầm, chỉ để một tỷ lệ rất nhỏ số người có thể trở thành nhà bảo tồn tích cực, là một cái giá quá cao phải trả.

Thứ hai, và nguy hiểm hơn nhiều, chúng ta đang tích cực duy trì và dạy cho thế hệ tiếp theo coi sở thú là một phần hoàn toàn chấp nhận được trong xã hội của chúng ta nhưng đồng thời cũng là người bảo tồn động vật hoang dã, trường hợp này vẫn chưa được làm rõ. Vì vậy chúng ta nên tập trung sự chú ý của thế hệ tiếp theo chỉ trong việc bảo tồn động vật hoang dã tại môi trường sống của chúng.

Winston Churchill sử dụng cây sào dài để cho sư tử Rota ăn trong chuyến thăm Sở thú Luân Đôn năm 1947
Winston Churchill sử dụng cây sào dài để cho sư tử Rota ăn trong chuyến thăm Sở thú Luân Đôn năm 1947 (Nguồn hình: Independent)

Có một sự vô lý cho rằng bạn chỉ có thể bảo tồn động vật bằng cách nuôi nhốt. Lý lẽ này hoàn toàn không đủ sức thuyết phục. Bạn hoàn toàn có thể lấy được rất nhiều tài liệu về động vật hoang dã có nhiều thông tin hơn tuyệt vời, chẳng hạn như tác phẩm của David Attenborough. Các chương trình của Attenborough, có tính giáo dục cao hơn nhiều so với một chuyến đi trong ngày đến một sở thú, và có lẽ cũng đã cung cấp nhiều thông tin cho nghiên cứu động vật hơn so với các hoạt động được thực hiện tại các sở thú. Nếu bạn có thể lấy bằng thạc sĩ về cổ sinh vật học mà không cần phải nghiên cứu khủng long sống, rõ ràng bạn có thể đam mê bảo tồn động vật hoang dã mà không cần đến sở thú.

Chúng tôi khuyên nghị việc giáo dục về bảo tồn động vật hoang dã tại môi trường sống của chúng phải là một phần của chương trình giảng dạy quốc gia, bao gồm thực tế của sở thú và vai trò hạn chế của chúng trong việc bảo tồn các loài động vật. Điều này sẽ hiệu quả hơn nhiều so với giáo dục bảo tồn dựa trên sở thú. Chắc chắn không thể có bất kỳ lời biện minh nào cho việc nuôi nhốt động vật chủ yếu để nghiên cứu, một phần vì động vật được nuôi nhốt sẽ hành động khác so với khi được sống ngoài tự nhiên.

Không có lý do rõ ràng rằng tại sao các nghiên cứu cần thiết lại không thể được thực hiện tại môi trường sống của động vật. Hơn nữa, người ta phải đặt câu hỏi về các thất bại của các nghiên cứu trong sở thú, xem xét việc họ không thể giải quyết các vấn đề về bệnh tật, lai tạo và khả năng di truyền với loài mà họ chăm sóc. Thật vậy, một số người dường như coi nghiên cứu là bảo tồn, nhưng rõ ràng hai điều này hoàn toàn khác nhau, nghiên cứu có thể liên quan đến bảo tồn nhưng bản thân nó không phải là bảo tồn.

Các sở thú tranh luận mạnh mẽ về tầm quan trọng của việc giữ các loài động vật trong điều kiện nuôi nhốt, để cung cấp một nơi gọi là có thể chống lại sự tuyệt chủng. Nhưng đây chỉ là điều viễn vông. Chúng tôi đã nhận ra rằng chỉ có 5% trong số những động vật này đang bị đe dọa nghiêm trọng trong tự nhiên, có lẽ chỉ có ba động vật có vú cực kỳ nguy cấp thực sự có thể sống được trong các sở thú ở châu Âu.

Vậy tại sao các sở thú lại nuôi nhốt hàng ngàn động vật khác?

Một số lượng lớn các loài này được lai tạo, giao phối cận huyết hoặc bị bệnh, vì vậy một lần nữa chúng ta lại đặt câu hỏi: Tại sao chúng ta lại nuôi nhốt động vật? Quan trọng hơn, các sở thú phải tự hỏi mình hai câu hỏi: thứ nhất, tại thời điểm nào một con vật bị đe dọa đến mức nó có thể cần phải được đưa vào một số hình thức nuôi nhốt để gây giống, và thứ hai, nếu vậy, tại sao điều này không được thực hiện tại môi trường sống tự nhiên của chúng? Một ví dụ là khỉ đột núi, vào năm 1981, số lượng của chúng chỉ có 242 cá thể, ngày nay, chúng đã có gần 1.000 cá thể. Đây là ở đất nước Congo, bao quanh bởi sự hủy hoại môi trường sống nghiêm trọng, nội chiến và săn trộm, và tất cả được thực hiện mà không có bất kỳ sự nuôi nhốt nào. Nếu các sở thú thực sự tin rằng họ đang hành động theo kiểu nuôi nhốt hiện đại đối với các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng, vậy tại sao không tích cực theo đuổi các chương trình phóng tích đối với các loài động vật mà họ quản lý?

Knut Chú gấu bắc cực con ở Berlin. Mặc dù động vật nhỏ rất dễ thương, nhưng thực tế cuộc sống của chúng không phải như vậy
Knut Chú gấu bắc cực con ở Berlin. Mặc dù động vật nhỏ rất dễ thương, nhưng thực tế cuộc sống của chúng không phải như vậy (Nguồn hình: Independent)

Lịch sử đã cho thấy các loài động vật được nuôi nhốt chỉ góp phần rất nhỏ trong việc cải thiện tình trạng hoang dã của một số ít các loài động vật có vú. Bò rừng châu Âu, ngựa hoang mông cổ, và linh dương sừng thẳng Ả Rập đều đã được nhân giống trở lại từ sự tuyệt chủng bằng cách nuôi nhốt nhân giống trong vườn thú, nhưng danh sách này là rất ngắn. Chỉ có một số ít động vật được nuôi bởi các sở thú châu Âu là có tên trong các chương trình phóng thích, chưa đến 5% các loài động vật có vú và một phần ba trong số đó là những loài không bị đe dọa ở quy mô toàn cầu. Ngay cả khi nhân giống nuôi nhốt được sử dụng trong các chương trình phóng thích, thì các sở thú cũng thường không được coi là môi trường thích hợp để thực hiện việc nuôi nhốt.

Theo kinh nghiệm của chúng tôi, có một niềm tin chung đã ăn sâu vào các sở thú rằng những động vật này thuộc sở thú vì những lý do đã nêu ở trên và không thể được đưa trở lại tự nhiên, vì chúng đã được thể chế hóa, mất đi bản năng sinh tồn tự nhiên, vậy tại sao chúng lại nuôi nhốt chúng? Mặc dù chúng tôi thừa nhận rằng trong một số trường hợp, việc phục hồi và phóng thích vào tự nhiên có thể là không thể, nhưng chúng tôi đã chỉ ra rằng điều đó là có thể.

Sở thú cũng thường nói rằng việc bảo tồn không thể được thực hiện tại môi trường sống của động vật vì chi phí, săn bắt trộm và phá hủy môi trường sống. Nhưng một lần nữa, Quỹ Aspinall đã chứng minh điều ngược lại, và thường chống lại sự mong đợi của cộng đồng sở thú. Tổ chức này đã phóng thích thành công các loài động vật được sinh sản nuôi nhốt vào hoang dã như khỉ đột phương tây, tê giác đen, vượn Javan, voọc Javan, voọc xám, linh cẩu nâu, ngựa hoang Mông Cổ và bò rừng châu Âu. Các nơi phóng thích có phương pháp bảo vệ lâu dài và động vật được theo dõi trong nhiều năm.

(Videos những chú voi nhảy theo nhạc và chơi nhạc cụ sau khi bị rèn luyện bằng bullhook 1 cách đau đớn)

Một ví dụ điển hình của một loài động vật được phóng thích và bảo vệ thành công trong tự nhiên là khỉ đột. Mặc dù khỉ đột đang bị đe dọa nghiêm trọng, và khỉ đột phương tây là một trong số ít các loài cực kỳ nguy cấp với quần thể nuôi nhốt nhưng cũng dễ dàng di chuyển tự do ở châu Âu, ước tính có khoảng 250.000-300.000 cá thể khỉ đột (của cả hai loài) trong tự nhiên. Điều này củng cố quan điểm của chúng tôi rằng quần thể khỉ đột rõ ràng không phải là điểm ngoặt, nơi có nhu cầu giữ chúng trong điều kiện nuôi nhốt. Chúng tôi đã phóng thích thành công khỉ đột quay trở lại tự nhiên trong hơn 30 năm, với hơn 70 lần được phóng thích và 30 lần sinh sản. Ngay cả khi quần thể đạt đến mức thấp đáng báo động, vẫn có thể bảo tồn các loài động vật tại môi trường sống tự nhiên hơn là trong các sở thú.

Một ví dụ khác là vượn cáo Greater Bamboo, một trong những loài linh trưởng hiếm nhất trên hành tinh. Việc triển khai chương trình sinh tồn các loài dựa vào cộng đồng quỹ Aspinall cho loài nguy cấp nghiêm trọng này ở Madagascar đã giúp phục hồi từ chỉ 100 cá thể hoang dã lên đến hơn 1.000 cá thể chỉ sau một thập kỷ bảo tồn. Do đó, vượn cáo Greater Bamboo đã bị loại khỏi danh sách 25 loài linh trưởng nguy cấp nhất thế giới. Nếu 100 cá thể này được các sở thú nuôi nhốt để nhân giống thì sự phục hồi của chúng trong tự nhiên sẽ không bao giờ diễn ra.

Vấn đề săn trộm trong tự nhiên là kiến thức phổ biến và các sở thú sử dụng điều này như một cái cớ để giữ voi trong điều kiện nuôi nhốt. Tuy nhiên, điều mà các sở thú không nói với bạn là sự phức tạp trong việc quản lý voi châu Phi trong điều kiện nuôi nhốt và các vấn đề liên quan đến không gian để giữ con đực. Ở các sở thú châu Âu, điều này có nghĩa là họ đơn giản không thể cho voi sinh sản đủ để duy trì quần thể voi bền vững. Trớ trêu thay, dân số bị giam cầm có vẻ như sẽ tuyệt chủng nhanh hơn dân số hoang dã.

Việc trả tự do các loài có nguy cơ tuyệt chủng vào tự nhiên để hỗ trợ các chương trình nhân giống là một mục tiêu lớn của Quỹ Aspinall
Việc trả tự do các loài có nguy cơ tuyệt chủng vào tự nhiên để hỗ trợ các chương trình nhân giống là một mục tiêu lớn của Quỹ Aspinall (Nguồn hình: independent)

Ngược lại, có hơn 20.000 con voi châu Phi trong các khu bảo tồn, tư nhân và công cộng chỉ riêng ở Nam Phi, với rất ít nạn săn trộm. Ở Mỹ, các sở thú phải đối mặt với một tình huống tương tự, và thậm chí họ hiện còn đang cố gắng nhập thêm những con voi hoang dã từ châu Phi. Điều này nhấn mạnh tâm lý chung của sở thú về nhập khẩu động vật hoang dã và cách quản lý hiệu quả được ưu tiên hơn bảo tồn tại môi trường tự nhiên của động vật.

Một vấn đề xa hơn nữa là tranh cãi xung quanh việc giam giữ động vật khi lãng phí tiền để xây các chuồng thú.

Cho đến nay, các sở thú đã chi hàng trăm triệu bảng để xây dựng các khu vực chuồng trại mới, thường là cho các động vật thậm chí không bị đe dọa, và trong hầu hết các trường hợp, nó là vì lợi ích của công chúng, không phải cho động vật. Người ta đã biết rằng một sở thú đã chi tới 6-10 triệu bảng tiền từ thiện để xây dựng chuồng trại và chỉ để nuôi nhốt hai đến bốn loài thú ăn thịt lớn – chắc chắn số tiền này sẽ được dùng tốt hơn để bảo vệ hơn 100 con hổ tại môi trường sống tự nhiên trong vòng 10 năm.

Để làm cho vấn đề tồi tệ hơn, những sở thú này thường được xây dựng cho trải nghiệm của du khách, tập trung vì con người hơn là vì phúc lợi của động vật. Thường không có sự riêng tư cho động vật và thiếu không gian, dẫn đến các rối loạn căng thẳng tinh thần rất phổ biến ở động vật nuôi nhốt. Có quá nhiều ví dụ về việc sử dụng sai lệch các khoản quỹ để liệt kê, vì vậy câu hỏi đơn giản là: với các sở thú quyên góp được bằng từ thiện, thì liệu việc dành khoản quyên góp này cho việc xây dựng chuồng trại mới liệu có tốt hơn là dùng chúng để bảo vệ động vật hoang dã và môi trường sống tự nhiên? Câu trả lời đã rõ ràng.

***

Cho đến giữa những năm 1980, không có chương trình nhân giống nào liên quan đến vấn đề phân loài và độ thuần chủng. Trải qua nhiều thế hệ, các cá thể từ các phân loài khác nhau và đôi khi từ cùng một dòng di truyền đã được lai tạo với nhau mà không có bất kỳ chiến lược chặt chẽ cụ thể nào. Do đó, ngày nay không có lịch sử chính xác hoặc nòi giống di truyền chính xác cho nhiều loài và phân loài, điều này khiến cho nhiều loài và phân loài này không thể có bất kỳ giá trị bảo tồn nào.

Mặc dù các sở thú đã nhận thức được điều này gần đây và đang cố gắng loại bỏ sự lai tạo, nhưng thực tế là điều này ảnh hưởng đến đại đa số động vật đang bị giam cầm và không thể khắc phục. Điều mà các sở thú không muốn cho bạn biết là một số lượng lớn các loài động vật đang bị nuôi nhốt đều mang một dạng bệnh nào đó, điều này một lần nữa khiến chúng phủ nhận bất kỳ giá trị bảo tồn nào và ngăn chúng không bao giờ được đưa trở lại vào tự nhiên. Sở thú không có nghĩa vụ hoặc khuyến khích phải minh bạch về những vấn đề cực kỳ quan trọng này.

Ngựa vằn tại nơi sống mới của chúng trong Sở thú Wildlands Adventure ở Emmen, Hà Lan. Nơi các chương trình nhân giống không phải luôn luôn hỗ trợ bảo tồn loài
Ngựa vằn tại nơi sống mới của chúng trong Sở thú Wildlands Adventure ở Emmen, Hà Lan. Nơi các chương trình nhân giống không phải luôn luôn hỗ trợ bảo tồn loài (Nguồn hình: Independent)

Chúng tôi đã đấu tranh để tìm thấy nhiều hơn một số loài đáng giá trên toàn thế giới, trong số hàng ngàn loài động vật đang bị giam cầm, liệu có bất kỳ giá trị bảo tồn thực sự nào không? Những người khác đã đi đến kết luận tương tự, ngay cả khi chỉ nhìn vào các vấn đề khả thi. Vì vậy, một lần nữa, chúng tôi đặt câu hỏi: Điều gì khiến sở thú giam giữ những con vật này và tiếp tục nhân giống chúng khi chúng không có giá trị bảo tồn? Lý do là những con vật này có giá trị để trưng bày công khai và để kiếm lợi nhuận.

***

Chúng tôi đề xuất một kế hoạch loại bỏ các sở thú trong khoảng thời gian 25 đến 30 năm, bắt đầu với một số loài rõ ràng không phù hợp để nuôi nhốt.

Trong 10 năm tới, các sở thú trong khu đô thị nhỏ, hoặc bất kỳ vườn thú nào rộng khoảng 50 hecta trở xuống, nên được xem xét để đóng cửa. Lý do cho điều này chỉ đơn giản là không gian càng nhỏ, sự căng thẳng đối với động vật càng lớn. Đây là kiến ​​thức phổ biến. Nếu động vật phải được nuôi nhốt trong 30 năm tới, thì những cải thiện quan trọng trong chăn nuôi và phúc lợi của động vật trong các sở thú cần phải được thực hiện. Chúng tôi tin rằng chế độ ăn của động vật trong điều kiện nuôi nhốt thường không đạt tiêu chuẩn với sự thiếu đa dạng và chất lượng thức ăn kém điều này cần phải nhanh chóng cải thiện. Trong khi các sở thú chắc chắn đã được cải thiện qua nhiều năm với việc làm giàu, ở đây vẫn còn nhiều việc phải làm.

Chúng tôi biết rằng những gì chúng tôi đang đề xuất sẽ không phổ biến ở tất cả các sở thú trên thế giới. Tuy nhiên, chúng tôi mong muốn được làm việc cùng nhau để hình thành quan điểm hợp tác một cách trung thực và tốt nhất về phía trước. Nếu các sở thú phản đối những quan điểm này thì chúng tôi mời họ trả lời và liệt kê tất cả lý do tại sao họ giam giữ các loài động vật, cách họ đối phó với bệnh tật, lai tạo và các quần thể động vật hiện không có trong nội dung bảo tồn và lý giải tất cả số tiền mà họ đã dành để xây chuồng trại.

Ở tuổi 92, Attenborough tiếp tục vượt qua các giới hạn
Ở tuổi 92, Attenborough tiếp tục vượt qua các giới hạn (Nguồn hình: Independent)

Quỹ Aspinall đã học được nhiều điều liên quan đến việc phóng thích động vật trong vài năm qua và chúng tôi cố gắng truyền đạt kiến ​​thức của mình, nhưng tất cả những suy nghĩ đã ăn sâu vào tiềm thức của các sở thú đều phủ nhận khả năng này. Kết quả là, chúng tôi đã đạt được rất ít tiến triển trong việc thuyết phục các tổ chức khác rằng phóng thích là một công cụ bảo tồn khả thi theo sự sắp xếp của họ. Quỹ Aspinall tin rằng nhiều động vật, bị đe dọa và không bị đe dọa, hiện đang bị giam cầm có thể được tìm thấy những ngôi nhà trong tự nhiên hoặc bán hoang dã. Kinh nghiệm của chúng tôi đã chỉ ra rằng động vật đã từng nghĩ rằng chúng không thể được đưa trở lại vào tự nhiên, nếu không có sự cam kết và nguồn lực cần thiết.

Giá trị bảo tồn được thêm vào bao gồm bảo vệ cho toàn bộ khu vực phóng thích. Tổ chức này bảo vệ hơn 400.000 hecta đất trên cao nguyên Bateke, bao quanh biên giới Congo và Gabon, và bằng cách phóng thích một loài chủ chốt như khỉ đột, điều này như một chiếc ô bảo vệ cho các loài biểu tượng khác như voi, hắc tinh tinh, trâu rừng và sư tử.

Tổ chức này đã làm việc cho các chương trình phóng thích tương tự trên khắp thế giới với tê giác đen, vượn Javan, voọc Javan, voọc xám, bò rừng châu Âu, linh cẩu nâu và ngựa hoang Mông Cổ. Chúng tôi đã tổ chức nghiên cứu tại môi trường sống tự nhiên để giúp hướng dẫn bảo tồn và ra các quyết định phóng thích, và đã phát triển các dự án bảo tồn dựa vào cộng đồng ở Madagascar, bảo tồn một số loài có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất trên hành tinh thông qua làm việc tại môi trường sống tự nhiên một cách hiệu quả mà không cần phải nuôi nhốt động vật. Các nỗ lực bảo tồn và phóng thích là cốt lõi của nền tảng tư duy và lập kế hoạch, và cũng nên dành cho tất cả các sở thú trên toàn cầu.

Rõ ràng các sở thú không thỏa mãn các tiêu chí mà họ sử dụng để biện minh cho sự tồn tại lâu nay: sở thú không đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo tồn động vật hoang dã, các tuyên bố về giáo dục bị phóng đại, các nghiên cứu trong vườn thú đã bị làm sai lệch so với sự thật. Nếu tổng số loài động vật bị giam giữ trong các sở thú có thể được sử dụng như một hàng rào để chống lại sự tuyệt chủng trong tự nhiên (sau yếu tố bệnh, cổ chai di truyền và các quá trình lai tạo được xem xét), thì lý do gì để chúng ta lại giam cầm hàng ngàn loài động vật như vậy? Để tập trung vào mối đe dọa tuyệt chủng thực sự của động vật hoang dã trên khắp thế giới, chúng ta nên đẩy nhanh sự tuyệt chủng của Homo Zoorocratus.

Chúng tôi sẽ tiếp tục dẫn đầu thế giới trong việc phóng thích các động vật có vú được sinh ra trong vườn thú và sẽ thả các loài tiếp theo trở lại tự nhiên. Tổ chức cũng thừa nhận rằng mặc dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng vẫn có những mâu thuẫn hoặc có hành động đạo đức giả trong công việc của chúng tôi. Chúng tôi chấp nhận rằng trong các cơ sở của mình, chúng tôi đã gặp phải các vấn đề tương tự như được mô tả ở trên cũng như bao tổ chức khác, nhưng chúng tôi cam kết và chắc chắn sẽ xử lý các vấn đề đó.

Chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu các vấn đề liên quan như di truyền và rủi ro bệnh tật, và chúng tôi sẽ đầu tư ít nhất 10% giá trị của hóa đơn cổng vào các dự án tại môi trường tự nhiên của động vật. Chúng tôi ghi nhận và đánh giá cao công việc tuyệt vời của những người giữ vườn thú chuyên dụng trên khắp thế giới, những người luôn dành tất cả đều đam mê phúc lợi và bảo tồn động vật. Chúng tôi sẽ tiếp tục đối thoại với họ và giúp họ đặt câu hỏi về những đóng góp thực sự của sở thú về việc bảo tồn.

Chú khỉ Harambe với đứa trẻ rơi vào vòng tay của mình. Đứa trẻ sống sót nhưng Harambe bị bắn chết
Chú khỉ Harambe với đứa trẻ rơi vào vòng tay của mình. Đứa trẻ sống sót nhưng Harambe bị bắn chết (Nguồn hình: Independent)

Các quy định sở thú không nên được thực hiện bởi người của sở thú, mà nen được thực hiện bởi các chuyên gia bên ngoài bao gồm các nhà bảo tồn động vật hoang dã. Để có được giấy phép sở thú, chúng tôi khuyến nghị các sở thú phải làm như sau: tất cả các loài động vật trong các sở thú mà không bị tuyệt chủng trong tự nhiên hoặc đang bị đe dọa nghiêm trọng nên được loại bỏ dần dần trong 20 năm tới, cũng như bất kỳ loài nào bị bệnh, lai tạo hoặc thiếu độ thuần chủng. Mỗi sở thú nên có một chương trình phóng thích các loài động vật mà họ đang giam giữ, và nên loại bỏ dần dần các loài mà chúng không có chương trình phóng thích. Trong 10 năm hoặc ít hơn, các sở thú đô thị, hoặc các sở thú nhỏ hơn 20 hecta nên bị đóng cửa, hoặc chỉ giữ một số lượng tối đa các loài động vật riêng biệt.

Tất cả các hồ sơ sức khỏe, cũng như các vấn đề lai tạo, phải được công khai, minh bạch và làm rõ cho công chúng, và hồ sơ di truyền đầy đủ nên được xây dựng cho tất cả các loài. Công chúng nên được biết về những động vật không bị đe dọa nghiêm trọng. Tất cả các chương trình biểu diễn động vật phải dừng lại ngay lập tức. Động vật phải được cung cấp các khu vực riêng tư đàng hoàng, không được để chúng phải tiếp xúc với khách tham quan quá thường xuyên.

Chúng tôi khuyên các hướng dẫn viên khi hướng dẫn cho khách tham quan nên hành động một cách nhanh chóng để tạo cho tất cả động vật trong sở thú có sự riêng tư và không phải tiếp xúc với khách tham quan trong thời gian dài để tránh căng thẳng. Huấn luyện động vật cho các lý do nghiên cứu hoặc thú y phải có mục tiêu và hướng dẫn cụ thể để tránh sự can thiệp không cần thiết vào hành vi tự nhiên của chúng. Tối thiểu 10% hóa đơn cổng vườn thú phải được đầu tư trực tiếp vào các dự án bảo tồn tại môi trường sống tự nhiên của động vật, bao gồm quỹ bắt buộc của các bảo tồn tại môi trường sống tự nhiện cho các loài động vật mà họ nắm giữ và các quỹ tùy ý cho các nỗ lực bảo tồn khác, tất cả đều phải minh bạch. Các sở thú phải chứng minh rằng bất kỳ số tiền nào trên 250.000 bảng Anh để chi cho việc xây dựng chuồng trại mới đều sẽ không tốt hơn đầu tư vào bảo tồn tại môi trường sống tự nhiên.

Nếu sở thú quá ghê gớm, tại sao chúng vẫn tồn tại trên quy mô lớn như vậy? Đáp án quá đơn giản. Zooreaucracies và các nhà quản lý vườn thú có tâm lý kiểu như thích sưu tập tem và sự thèm muốn và ưu tiên để làm hài lòng khách tham quan với các loài động vật mang tính biểu tượng và không bị đe dọa trong tự nhiên, dẫn đến việc động vật bị giam cầm không cần thiết và bị giam cầm chỉ vì mục đích giải trí.

Nói cách khác, sở thú ưu tiên khách tham quan trước chứ không phải động vật. Vậy đó có phải là bảo tồn? Sở thú không muốn cho bạn biết những sự thật này bởi vì nó sẽ phơi bày những lỗ hổng cơ bản trong các lập luận mà họ đưa ra cho sự tồn tại của sở thú, và kết quả là chỉ chứng minh rằng họ bảo tồn cho việc kinh doanh chứ không phải kinh doanh để bảo tồn.

Tổ chức dịch: Mon’s Pet .Com

Bài viết này trích dịch từ:

https://www.independent.co.uk/

Đôi nét về tác giả: Damian Aspinall là một doanh nhân và nhà bảo tồn người Anh; ông điều hành Quỹ Aspinall và đáng chú ý trong công việc của ông ấy là đã bảo tồn loài khỉ đột ở Đông Phi.

Xem thêm:

https://monspet.business.site/