Bệnh Zoonotic

Bệnh Zoonotic | Nhiễm trùng có thể lây truyền giữa người và động vật

Zoonotic là tên được đặt cho các bệnh hoặc nhiễm trùng có thể truyền giữa người và động vật.

Nhiều người tiếp xúc với động vật trong cuộc sống hàng ngày của họ và hàng triệu hộ gia đình ở Hoa Kỳ có thú cưng. Những người khác tiếp xúc với động vật thông qua công việc của họ, chẳng hạn như nông nghiệp hoặc trong tự nhiên.

Trong bài viết này, chúng tôi xem xét các loại bệnh zoonotic phổ biến và cách phòng ngừa chúng.

Bệnh Zoonotic là gì?

Zoonotic đề cập đến các bệnh có thể truyền từ động vật sang người. Chúng đôi khi được gọi là bệnh zoonosis.

Động vật có thể mang mầm bệnh có hại, chẳng hạn như vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng và virus. Những thứ này sau đó được lây lan qua con người và gây bệnh. Các bệnh Zoonotic từ nhẹ đến nặng, và một số thậm chí có thể gây tử vong.

Nhiều loại virus gây bệnh từ động vật sang người
Nhiều loại virus gây bệnh từ động vật sang người

Bệnh Zoonotic phổ biến ở cả Hoa Kỳ và trên toàn thế giới. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính rằng 61% tất cả các bệnh ở người là có nguồn gốc từ động vật, trong khi 75% các bệnh mới được phát hiện trong thập kỷ qua là bệnh zoonotic.

Trước khi đưa ra các quy định vệ sinh mới khoảng 100 năm trước, các bệnh từ động vật như bệnh lao bò (bovine tuberculosis), bệnh dịch hạch và bệnh glanders (bệnh loét mũi truyền nhiễm trong lĩnh vực thú y) đã gây ra hàng triệu ca tử vong. Đây vẫn là một vấn đề lớn ở các nước đang phát triển.

Các bệnh zoonotic phổ biến bao gồm:

Bệnh dại

Bệnh dại là một bệnh ảnh hưởng đến hệ thần kinh của động vật có vú. Nó thường được gây ra bởi virus và lây truyền nếu động vật bị nhiễm bệnh cắn người hoặc động vật khác.

Virus bệnh dại
Virus bệnh dại

Bệnh dại hầu như luôn gây tử vong khi xuất hiện triệu chứng. Tuy nhiên, vắc-xin bệnh dại đã được phát minh và thường có sẵn.

Bệnh Lyme và sốt đốm Rocky Mountain (RMSF)

Bệnh Lyme được truyền qua vết cắn của ve. Các triệu chứng có thể từ nhẹ đến nặng, nhưng nó có thể được điều trị bằng kháng sinh.

Sốt xuất huyết, sốt rét và sốt chikungunya

Đây là những bệnh do muỗi truyền và phổ biến hơn ở một số khu vực nhất định, chẳng hạn như vùng biển Caribbean.

Virus sốt xuất huyết
Virus sốt xuất huyết

Các triệu chứng bao gồm sốt, nôn và đau đầu. Điều quan trọng là phải điều trị những tình trạng này càng sớm càng tốt, vì chúng có thể gây tử vong.

Nhiễm khuẩn Salmonella

Salmonella thường được gây ra bằng cách xử lý các loài bò sát hoặc động vật lưỡng cư mang Salmonella, hoặc bằng cách xử lý gà con hoặc vịt.

Bệnh thường kéo dài từ 4 đến 7 ngày và các triệu chứng bao gồm tiêu chảy, sốt và đau quặn bụng. Mọi người thường có thể phục hồi mà không cần điều trị y tế, mặc dù các biện pháp bảo vệ được khuyến nghị.

Nhiễm E.coli

Nhiễm trùng này thường được gây ra bằng cách chạm vào động vật bị nhiễm bệnh hoặc xử lý thực phẩm bị ô nhiễm. Bò cũng có vi trùng E. coli trên bầu vú của chúng.

Thường liên quan đến ngộ độc thực phẩm, salmonella có thể gây nôn, chuột rút bụng và tiêu chảy. Điều cần thiết là những người nhiễm bệnh nghỉ ngơi và uống nhiều nước.

Bệnh vẩy nến/Psittacosis

Còn được gọi là ornithosis hoặc sốt vẹt, psittacosis là một bệnh vi khuẩn thường ảnh hưởng đến chim. Con người có thể nhiễm trùng vi khuẩn từ lông, dịch tiết và phân.

Các triệu chứng bao gồm sốt, nhức đầu và ho khan. Trong trường hợp nghiêm trọng, bệnh có thể gây viêm phổi và cần phải đến bệnh viện.

Các loại khác:

Có hàng trăm bệnh zoonotic, nhưng nhiều bệnh hiếm gặp. Các loại nổi tiếng khác bao gồm:

  • Bệnh than/Anthrax
  • Cúm gia cầm hoặc cúm chim
  • Bệnh lao bò/Bovine Tuberculosis
  • Bệnh brucellosis
  • Bệnh mèo cào
  • Ebola
  • Siêu vi trùng Tây sông Nile/West Nile virus
  • Bệnh phong
  • Sốt Zika
  • Bệnh sán heo/Trichinosis
  • Cúm lợn
  • Nhiễm nấm histoplasmosis
  • Nhiễm toxoplasmosis
  • …..

Nguyên nhân lây nhiễm

Nguyên nhân nhiễm bệnh Zoonotic
Nguyên nhân nhiễm bệnh Zoonotic

Bệnh Zoonotic có thể được truyền từ động vật sang người theo nhiều cách khác nhau, bao gồm:

Tiếp xúc trực tiếp

Tiếp xúc trực tiếp liên quan đến việc tiếp xúc với chất dịch cơ thể của động vật bị nhiễm bệnh, chẳng hạn như nước bọt, máu, nước tiểu, chất nhầy hoặc phân.

Điều này có thể xảy ra do chỉ chạm vào hoặc vuốt ve động vật bị nhiễm bệnh, hoặc bị cắn hoặc cào bởi một con.

Nguồn nước bị ô nhiễm bởi phân cũng có thể chứa rất nhiều loại vi khuẩn gây bệnh và do đó làm tăng nguy cơ của vi khuẩn đó truyền sang người.

Tiếp xúc gián tiếp

Tiếp xúc gián tiếp liên quan đến việc tiếp xúc với một khu vực nơi động vật bị nhiễm bệnh sống hoặc đi lang thang, hoặc bằng cách chạm vào một vật thể đã bị ô nhiễm bởi động vật bị nhiễm bệnh.

Các khu vực phổ biến nơi điều này xảy ra bao gồm:

  • Bể cá cảnh
  • Chuồng gà
  • Giỏ vật nuôi, lồng, hoặc chuồng
  • Thức ăn vật nuôi và các đĩa đựng nước
  • Thực vật và đất nơi động vật bị nhiễm bệnh

Nông dân, công nhân lò mổ, nhân viên vườn thú hoặc cửa hàng thú cưng và bác sĩ thú y có nguy cơ cao bị phơi nhiễm với các bệnh từ động vật. Họ cũng có thể trở thành người mang mầm bệnh và truyền những căn bệnh đó cho người khác.

Vector/Vật trung gian truyền bệnh

Vectơ là một sinh vật sống truyền bệnh từ động vật sang người hoặc động vật khác.

Chúng thường là động vật chân đốt. Các vectơ phổ biến bao gồm:

  • Muỗi
  • Ve
  • Bọ chét
  • Chí

Vectơ sẽ cắn con vật bị nhiễm bệnh và sau đó cắn con người và truyền bệnh zoonotic.

Thực phẩm

Zoonosis có thể đến từ các sản phẩm thực phẩm động vật bị ô nhiễm, xử lý thực phẩm không đúng cách hoặc nấu ăn không đủ chín.

Khoảng 1 trong 6 người Mỹ sẽ bị bệnh tại một số thời điểm trong cuộc sống của họ bằng cách ăn hoặc uống thực phẩm hoặc đồ uống bị ô nhiễm.

Các nguyên nhân phổ biến của bệnh zoonotic thông qua thực phẩm bao gồm:

  • Sữa tươi thanh trùng (unpasteurized milk)
  • Thịt hoặc trứng chưa nấu chín
  • Trái cây và rau sống bị nhiễm phân từ động vật bị nhiễm bệnh

Nguyên nhân khác

Biến đổi khí hậu toàn cầu, việc lạm dụng thuốc chống vi trùng trong y học và các cơ sở trang trại tăng cường hơn cũng được cho là ảnh hưởng đến tỷ lệ bệnh zoonotic ngày càng tăng.

Những người có hệ thống miễn dịch yếu cũng có nguy cơ cao hơn. Nguyên nhân phổ biến của ức chế miễn dịch bao gồm:

  • Mang thai
  • Vị thành niên
  • Điều trị ung thư
  • Ghép tạng
  • Bệnh tiểu đường
  • Nghiện rượu
  • Bệnh truyền nhiễm, chẳng hạn như AIDS

Cách Phòng ngừa Bệnh zoonotic

Giữ tay sạch là cách phòng bệnh Zoonotic tốt nhất
Giữ tay sạch là cách phòng bệnh Zoonotic tốt

Mọi người hầu như tiếp xúc với động vật mọi lúc, nhưng có một số bước một người có thể thực hiện để giúp ngăn ngừa nhiễm trùng. Bao gồm các bước sau đây:

  • Giữ tay sạch: Rửa tay bằng xà phòng sạch và rửa lại bằng nước sạch sau khi ở xung quanh động vật, ngay cả khi không chạm vào chúng, có thể ngăn chặn vi trùng lây lan.
  • Chọn nuôi thú cưng một cách khôn ngoan: Nghiên cứu kỹ các loại vật nuôi và thực hiện các bước để an toàn xung quanh chúng có thể giúp ngăn ngừa bệnh tật.
  • Nói chuyện với bác sĩ thú y của bạn về các loại bọ chét mà thú cưng của bạn có thể nhiễm và phòng ngừa cho vật nuôi của bạn.
  • Cho thú cưng của bạn tiêm phòng và đưa chúng tới bác sĩ thú y để khám thường xuyên hàng năm.
  • Ngăn ngừa muỗi đốt, ve và bọ chét: Sử dụng thuốc xịt côn trùng, mặc quần dài và tay áo và tránh xa khu vực rừng cây có thể giúp ngăn ngừa vết cắn.
  • Xử lý thực phẩm an toàn: Một người có thể ngăn ngừa nhiễm trùng, chẳng hạn như salmonella, bằng cách đảm bảo thực phẩm được nấu đúng cách, khu vực chuẩn bị thực phẩm sạch sẽ, và bằng cách rửa chén bát và nồi sau khi sử dụng.
  • Nghiên cứu các loại bệnh trước khi đi du lịch: Nhận thức được các loại bệnh khác nhau khi đi du lịch và thực hiện các bước phòng ngừa bằng vắc-xin là rất cần thiết.
  • Kiểm tra bọ ve khi bạn ở bên ngoài.
  • Sử dụng găng tay nếu bạn cần xử lý một con vật bị hoặc có vẻ bị bệnh.
  • Giữ bất kỳ khu vực nào mà động vật được giữ sạch sẽ và vệ sinh.
  • Hãy nhận biết các khu vực nơi động vật hoặc côn trùng có thể ở khi bạn ra bên ngoài môi trường tự nhiên, đặc biệt là khi bạn tham gia vào các hoạt động như săn bắn và cắm trại.
  • Không xử lý hoặc tiếp cận bất kỳ động vật trong tự nhiên có vẻ bị bệnh. Hãy chắc chắn liên hệ với kiểm soát động vật, các trạm cứu hộ hoặc chính quyền địa phương để giúp đỡ và có biện pháp xử lý động vật bị bệnh.

Tóm lại

Mức độ nghiêm trọng và sự phát triển của bệnh zoonotic khác nhau tùy thuộc vào loại bệnh bạn mắc phải. Nhiều người có thể điều trị được, trong khi những người khác có thể gây ra các tình trạng nghiêm trọng lâu dài và thậm chí suốt đời và gây tử vong. Vì vậy, điều quan trọng là bạn phải kiểm tra với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế ngay khi bạn nghĩ rằng mình có thể mắc bệnh zoonotic. Nó cũng là một lý do quan trọng để thực hiện phòng ngừa xung quanh bất kỳ loài động vật nào, hoang dã hoặc nuôi trong nhà.

Nguồn: Monspet.com

Xem thêm:

https://mastodon.social/@monspet

https://monspetweb.blogspot.com/

Bài viết này trích dịch từ:

https://www.healthline.com/health/zoonosis

https://www.medicalnewstoday.com/articles/320618.php#prevention

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *