Bệnh PBFD

Psittacine Beak and Feather Disease (PBFD) – Bệnh mỏ và lông nhiễm khuẩn ở vẹt

Điều gì gây ra PBFD?

PBFD được gây ra bởi một loại virus nhỏ gọi là ‘Circovirus’. Virus này được truyền từ chim sang chim thông qua bụi lông, phân (tươi hoặc khô) hoặc dịch tiết của cây trồng – đặc biệt, chim non trong tổ sẽ dễ bị nhiễm bệnh nhất. Circovirus cũng cực kỳ khó chữa trị, kháng lại nhiều chất khử trùng và có thể tồn tại trong môi trường trong thời gian dài trước khi lây nhiễm cho các loài chim khác.

Được cho là có nguồn gốc từ Úc, Bệnh Psittacine Beak and Feather (PBFD) hiện đang lan rộng khắp thế giới. Tình trạng này ảnh hưởng đến cả các loài chim thú cưng và chim hoang dã do Circovirus đã phát triển nhanh chóng, lây lan dễ dàng và có thể tồn tại trong nhiều năm trong tổ chim.

Vẹt xám vẹt Eclectus châu Phi, Macaws, Cockatoos (Vẹt mào), Love Birds và Ring-necked Parakeets dường như rất dễ bị bệnh. Tuy nhiên, hơn 60 loài đã được phát hiện bị nhiễm căn bệnh này.

Làm thế nào tôi có thể biết nếu con chim của tôi bị nhiễm PBFD?

Mục tiêu chính của Psittacine Circovirus là hệ thống miễn dịch của chim và các tế bào phân chia nhanh chóng khác. Nếu bạn đã có kinh nghiệm với PBFD trước đó, bạn gần như có thể chẩn đoán bệnh ở một số loài vẹt khác. Ngay cả sau khi được cho ăn, giữ ấm và đáp ứng tất cả các nhu cầu được chăm sóc khác, nhưng đối với  vẹt Sulphur-Crested Cockatoos và Galahs sẽ vẫn tiếp tục xin xỏ và năn nỉ người nuôi tiếp tục cho ăn và các đáp ứng các nhu cầu khác. Đáng buồn thay, hành vi này là do con chim của bạn đang bị bệnh, chúng sẽ luôn tìm kiếm sự giúp đỡ và an ủi nhiều nhất có thể – bởi vì một đứa trẻ khỏe mạnh không cần phải cầu xin bất cứ điều gì khác khi nó được cho ăn no và được chăm sóc tốt.

Vẹt nhiễm bệnh thường xin ăn thêm dù đã đủ
Vẹt nhiễm bệnh thường xin ăn thêm dù đã đủ

PBFD biểu hiện dưới ba hình thức khác nhau. PBFD Peracute và Acute gây ảnh hưởng đến chim con và chim non mới nở, và nhanh chóng dẫn đến cái chết. Những con chim bị nhiễm bệnh trở nên lờ đờ, và có thể nôn mửa và có thể biểu hiện sự phát triển lông bất thường.

Các dấu hiệu nhận biết khác là một cái mỏ quá đen, bóng hơn bình thường. Lông bẩn ở chim non bị PBFD cũng khác với lông của một con chim non khỏe mạnh khi bị dính thức ăn. Cả hai dấu hiệu này là do Circovirus ngăn chặn con chim mọc lông bình thường. Sự phát triển lông bất thường và rụng lông trong các giai đoạn sau của bệnh chắc chắn sẽ khiến chim dễ dàng nhổ lông của mình, nhưng thường thì việc rụng lông này sẽ bị chủ nuôi chim giải thích sai là hành động tự nhổ lông của chim. Một dấu hiệu tốt của một vấn đề nghiêm trọng hơn là khi một con chim không chỉ thiếu lông ở đuôi và lông ở cánh, mà còn rụng lông ở đầu hoặc mào của chúng – những chiếc lông này khó hơn một chút để một con chim có thể tự nhổ lông của mình.

Rụng lông ở những con chim bị bệnh này có sự khác biệt rõ rệt và có thể được kiểm tra xem có bất thường hay không, đầu lông nhìn như khô héo có thể được coi là một dấu hiệu tốt cho thấy vấn đề nằm ở sự phát triển của lông, chứ không phải ở lông bị nhổ hay nhai. Ở giai đoạn sau của dạng bệnh mãn tính, mỏ và móng vuốt cũng bị ảnh hưởng, chúng trở nên giòn, bong và nứt, móng chân có thể cong lên khi chúng lớn, phát triển quá mức và thường bị hoại tử hoặc ‘chết’ ở dưới lớp bề mặt – những triệu chứng này khá đau đớn đối với chim. Tiêu chảy, thờ ơ và nôn là những triệu chứng khác thường được thấy. Sự hiện diện của bệnh có thể được xác nhận bằng xét nghiệm máu.

Những con vẹt trưởng thành bị nhiễm PBFD mãn tính có thể được giúp đỡ một chút bằng cách tăng cường hệ thống miễn dịch của chúng, nhưng cuối cùng chúng vẫn không chịu nổi căn bệnh này.

PBFD ức chế hệ thống miễn dịch của chim và vì vậy cái chết thường là kết quả của nhiễm trùng thứ cấp.

PBFD được chẩn đoán như thế nào?

Phương pháp phổ biến nhất để chẩn đoán PBFD ở vẹt là xét nghiệm PCR. Xét nghiệm này liên quan đến việc thu thập các mẫu lông hoặc máu từ chim (không phải từ môi trường) và xét nghiệm chúng để cho ra kết quả dương tính hoặc âm tính.

Xét nghiệm mẫu lông nhiễm bệnh PDFD
Xét nghiệm mẫu lông nhiễm bệnh PBFD

Các xét nghiệm này cực kỳ nhạy cảm, vì vậy việc chọn một phòng thí nghiệm uy tín để tiến hành xử lý và thu thập các mẫu xét nghiệm không bị nhiễm bẩn là rất cần thiết. Các xét nghiệm sâu hơn cũng có sẵn để đo hoạt động của virus, chẳng hạn như xét nghiệm HI/HA. Vui lòng liên hệ với các chuyên gia về gia cầm để biết thêm thông tin.

Một số mẹo để tránh PBFD

Luôn luôn cẩn thận khi mua các loài có nguy cơ mang mầm bệnh phổ biến, chẳng hạn như loài Cockatoos và Galahs. Biết rõ người gây giống và yêu cầu kết quả xét nghiệm PCR cho Circovirus trước khi mua.

Tránh nhặt và mang về nhà bất kỳ con Galahs, Cockatoos hoang dã nào, hoặc bất kỳ con vẹt nào khác được cho là đã “rơi” khỏi tổ của chúng. Đây là một cách cổ điển mà Circovirus có thể lây truyền bệnh cho các con khỏe mạnh hơn.

Hãy cẩn thận khi có ai đó nhờ bạn giúp đỡ, chăm sóc nhưng con vẹt đang bị bệnh. Vì việc này có thể mang virus về nhà trên quần áo và giày dép của bạn, hoặc khi bạn đưa con vẹt đang bị bệnh vào nhà, vi khuẩn sẽ lây truyền qua cho chú vẹt nhà bạn.

Có cách nào điều trị bệnh này không?

Không có cách chữa trị cho bệnh PBFD. Quá trình trị liệu tốt nhất cho những con chim bị nhiễm bệnh thường là trợ tử. Đây vừa là lựa chọn nhân văn nhất vừa là cách an toàn nhất để ngăn ngừa sự lây lan của bệnh sang các loài chim khác.

Tuy nhiên, một chế độ ăn uống tốt, tiếp xúc với ánh sáng mặt trời hoặc đèn UVA/UVB và chu kỳ ngày/đêm tự nhiên có thể hữu ích cho việc chữa bệnh.

Đèn UV cho vẹt
Đèn UV cho vẹt

Loại bệnh này có thể ủ trong một con chim trong 3 tuần đến 12 tháng, trong thời gian đó các triệu chứng sẽ không rõ ràng. Tuy nhiên, những con chim ủ virus sẽ thải virus vào phân và bụi lông và do đó sẽ lây nhiễm. Trong những trường hợp hiếm hoi, vẹt trưởng thành đã được biết là sống sót sau PBFD. Nhưng thật không may, chúng vẫn tiếp tục làm nhiễm/thải ra virus trong suốt cuộc đời còn lại của mình.

Chim được nuôi nhốt nếu như mắc phải PBFD có thể sẽ được giữ kín trong một thời gian sau khi các triệu chứng vật lý bắt đầu xuất hiện, tuy nhiên vẫn bắt buộc phải áp dụng một chế độ ăn uống chất lượng tốt và các biện pháp vệ sinh tốt nhất trong quá trình nuôi nhốt. Các cuộc tấn công của virus vào hệ thống miễn dịch của chim khiến nó rất dễ bị nhiễm trùng và cần được giúp đỡ nhiều để chống lại căn bệnh này.

Tuy nhiên, việc trợ tử cho những con chim bị nhiễm bệnh trong nhân giống sinh sản rất được khuyến khích vì chúng đóng vai trò là người mang mầm bệnh và việc trở tử có thể giúp loại bỏ virus. Luôn luôn phải có sẵn chất khử trùng chất lượng, an toàn để khử trùng bất cứ thứ gì có khả năng tiếp xúc với một con chim bị nhiễm bệnh. Điều quan trọng là chúng ta phải nhớ mức độ lây truyền dễ dàng của loại virus đặc biệt này và những gì chúng ta cần làm để kiểm soát nó. Vào cuối ngày, phòng ngừa là biện pháp phòng vệ thực sự duy nhất mà một người nuôi chim có thể tùy ý sử dụng.

Xem thêm Các loại bệnh chim, vẹt nuôi lồng khác: Tại đây

Mối đe dọa nghiêm trọng

PBFD hiện được coi là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sự sống còn của một số loài quý hiếm ở Úc và New Zealand. Đạo luật bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học của Úc cung cấp cho chương trình quản lý PBFD. Trong khi đó, việc tìm kiếm một loại vắc-xin hiệu quả vẫn tiếp tục. Chim được nuôi nhốt có thể được kiểm soát nhưng hiếm khi được chữa khỏi và trợ tử thường là cần thiết.

Bài viết này trích dịch từ:

https://www.vetzone.com.au/Wildlife/Articles/Article/tabid/1960/ArticleID/281/Psittacine-Beak-and-Feather-Disease-PBFD.aspx#.XbugBOgzbIU

https://www.littlepeckers.co.uk/s/psittacine-beak-and-feather-disease

Nguồn: Monspet.com

Các trang blog và MXH của Monspet:

https://monspetweb.blogspot.com/2019/09/he-thong-mang-xa-hoi-va-blog-cua-monspet.html

https://monspetweb.weebly.com/blog

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *