Bệnh cúm chó

Canine influenza (Dog Flu) – Bệnh cúm chó

Canine influenza (dog flu) hay còn được gọi là bệnh “cúm chó” là gì?

Bệnh cúm chó là một bệnh về đường hô hấp truyền nhiễm ở chó do các loại virus cúm loại A gây ra. Chúng được gọi là “virus cúm chó”. Không có trường hợp được ghi nhận nào về việc nhiễm bệnh ở người với cúm chó. Có hai loại virus cúm A khác nhau ở chó: một là virus H3N8 và một là virus H3N2. Virus cúm chó loại A (H3N2) khác với virus cúm theo mùa loại A (H3N2) lây lan hàng năm ở người.

virus h3n8 va h3n2
Có hai loại virus cúm A khác nhau ở chó: H3N8 và H3N2

Virus cúm thuộc họ Orthomyxoviridae. Cúm chó được xác định dựa trên thành phần của hai loại protein cụ thể trong lớp ngoài lipid của capsid (Lớp vỏ protein): hemagglutinin (HA) và neuraminidase (NA).

Virus cúm chó có thể lây nhiễm cho người?

Nhìn chung, virus cúm chó được cho là gây ra mối đe dọa thấp đối với con người. Cho đến nay, không có bằng chứng về sự lây lan virus cúm chó từ chó sang người và chưa có trường hợp nào được báo cáo về việc con người bị nhiễm virus cúm chó ở Hoa Kỳ hoặc trên toàn thế giới. Năm 2016, CDC đã sử dụng Công cụ đánh giá rủi ro dịch cúm (Influenza Risk Assessment Tool) để đánh giá nguy cơ đại dịch tiềm tàng của virus cúm H3N2 ở chó và cho thấy mức độ nguy hiểm của virus chỉ ở mức thấp.

Tuy nhiên, virus cúm liên tục thay đổi và có khả năng bệnh cúm chó có thể lây nhiễm sang người và lây lan từ người sang người. Vì lý do này, hệ thống giám sát toàn cầu của Tổ chức Y tế Thế giới đã dẫn đến việc phát hiện các bệnh nhiễm trùng ở người do virus cúm A mới có nguồn gốc động vật (như chim hoặc lợn), nhưng cho đến nay, không có trường hợp nào nhiễm virus cúm A từ loài chó đã được phát hiện ở người.

Virus cúm chó đến từ đâu và chúng tồn tại trong bao lâu?

Virus cúm chó H3N8 có nguồn gốc từ ngựa, lây truyền sang chó và hiện có thể lây lan giữa các con chó với nhau. Virus cúm ngựa H3N8 (horse flu) đã được biết là tồn tại ở ngựa trong hơn 40 năm. Năm 2004, các trường hợp mắc bệnh hô hấp không rõ ở chó (ban đầu là giống chó greyhounds – giống chó săn chủ yếu được nuôi để trình diễn và đua) đã được báo cáo ở Hoa Kỳ. Một cuộc điều tra cho thấy bệnh về đường hô hấp này là do virus cúm A ở ngựa (H3N8) gây ra. Các nhà khoa học tin rằng loại virus này đã truyền từ loài này sang loài khác (từ ngựa sang chó) và đã thích nghi để gây bệnh cho loài chó và lây lan giữa các con chó với nhau, đặc biệt là những con bị nhốt trong chuồng và các trạm cứu hộ. Đây hiện được coi là một loại virus H3N8 dành riêng cho loài chó. Vào tháng 9 năm 2005, loại virus này đã được các chuyên gia xác định là mầm bệnh mới xuất hiện trong quần thể chó chó ở Hoa Kỳ. Hiện tại nó đã được phát hiện ở những con chó trên khắp nước Mỹ.

virus h3n8 co nguon goc tu ngua
Virus H3N8 có nguồn gốc từ ngựa

Virus cúm chó H3N2 có nguồn gốc từ chim, lây truyền sang chó và hiện có thể lây lan giữa các con chó với nhau. Việc truyền nhiễm vi rút cúm chó H3N2 cho mèo từ những con chó bị nhiễm bệnh cũng đã được ghi nhận. Virus cúm A H3N2 được phát hiện lần đầu tiên ở chó tại Hàn Quốc vào năm 2007 và cũng đã được ghi nhận ở những con chó tại Trung Quốc, Thái Lan và Canada. Vi rút cúm chó H3N2 được phát hiện lần đầu tiên tại Hoa Kỳ vào tháng 4 năm 2015 và hiện đã được tìm thấy ở hơn 30 tiểu bang. Cho đến nay, virus chó H3N2 được báo cáo ở Hoa Kỳ gần như giống hệt về mặt di truyền với virus H3N2 ở chó trước đây chỉ được báo cáo ở Châu Á.

virus h3n2 co nguon goc tu chim
Virus H3N2 có nguồn gốc từ chim

Vấn đề cúm chó được áp dụng cho các con chó nhập khẩu vào Hoa Kỳ như thế nào?

Cả hai loại vi rút cúm chó (H3N8 và H3N2), hiện được coi là đặc hữu ở chó tại Hoa Kỳ. Ngoài ra, tại thời điểm này không có bằng chứng cho thấy cúm chó ảnh hưởng đến con người cũng như không có khả năng gây đại dịch. Nếu có bằng chứng cho thấy virus cúm chó có thể lây nhiễm cho người và có khả năng lây lan từ người sang người, CDC sẽ thực thi các cơ quan hiện có của mình để hạn chế việc giới thiệu và / hoặc lây lan của đại dịch đó sang hoặc ở trong Hoa Kỳ.

Các quy định của CDC yêu cầu chó phải khỏe mạnh để vào Hoa Kỳ, do đó chó có thể bị từ chối nhập cảnh hoặc đánh giá thêm nếu chúng trông giống như bị bệnh với các triệu chứng của bệnh truyền nhiễm như bệnh cúm chó. CDC có thể yêu cầu kiểm tra thú y với chi phí do chủ nuôi chi trả đối với những con chó bị bệnh hoặc “necropsy” (khám nghiệm tử thi động vật) cho những con chó đã chết khi đến Hoa Kỳ.

Nhiều cơ quan có thể có thẩm quyền quy định đối với vật nuôi như chó và mèo khi chúng vào Hoa Kỳ. CDC hợp tác chặt chẽ với các cơ quan liên bang khác để bảo vệ biên giới Hoa Kỳ chống lại bệnh tật ở người do động vật và các sản phẩm động vật mang theo. Dịch vụ Thú y (AS) Dịch vụ kiểm tra sức khỏe động vật và thực vật (APHIS) của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) có các yêu cầu về sức khỏe động vật liên quan đến việc đưa (nhập khẩu) chó cưng đến Hoa Kỳ từ nước ngoài.

CDC đang làm gì về bệnh cúm chó?

Các quy định về virus cúm CDC hiện hành chỉ áp dụng cho các virus có khả năng gây đại dịch ở người. Tuy nhiên, CDC đang làm một số điều cần chuẩn bị trong trường hợp không thể xảy ra là bệnh cúm chó trở thành mối đe dọa đối với con người hoặc động vật khác ngoài chó. Đầu tiên, CDC tiếp tục tiến hành giám sát quanh năm đối với các virus cúm A theo mùa và các chủng loại mới và tất cả các trường hợp nhiễm virus cúm A mới ở người đều được xét nghiệm đầy đủ. Người bị nhiễm một loại virus cúm A mới có nguồn gốc từ động vật có thể báo cáo cho CDC; cho đến nay không có trường hợp nhiễm vi rút cúm chó nào được báo cáo. Thứ hai, CDC và USDA APHIS VS có các giao thức hợp tác hiện có để hoạt động cùng nhau trong trường hợp bùng phát virus cúm A mới. Những giao thức tương tự này sẽ được theo dõi trong trường hợp dịch cúm chó bị nghi ngờ truyền nhiễm ở người. Thứ ba, CDC đã tiến hành đánh giá rủi ro về khả năng gây đại dịch của virus H3N2 trên chó bằng Công cụ đánh giá rủi ro dịch cúm và thấy rằng nó có nguy cơ thấp.

Dấu hiệu của bệnh cúm chó ở chó là gì?

Không có mùa lây bệnh nào đối với bệnh cúm chó và nhiễm trùng có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong năm. Nhiễm virus cúm chó thường giống với viêm khí quản truyền nhiễm ở chó (“kennel cough”), gây ra bởi một hoặc nhiều bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc viris, bao gồm Bordetella bronchiseptica và parainfluenza virus.

Dấu hiệu của bệnh này ở chó là ho, sổ mũi, sốt, lờ đờ, chảy nước mắt và giảm cảm giác thèm ăn, nhưng không phải tất cả các con chó sẽ có dấu hiệu bị bệnh.

dau hieu cua benh cum cho
Dấu hiệu nhận biết bệnh cúm chó

Dấu hiệu lâm sàng phổ biến nhất là ho kéo dài trong 10 đến 21 ngày mặc dù điều trị bằng kháng sinh và thuốc giảm ho. Những con chó bị ảnh hưởng có thể bị ho mềm, ẩm hoặc ho khan tương tự như gây ra bởi ho cũi chó (kennel cough). Chảy máu mũi và / hoặc mắt, hắt hơi, thờ ơ và chán ăn cũng có thể được nhìn thấy. Nhiều con chó bị chảy nước mũi và sốt (~40℃). Việc chảy nước mũi thường được gây ra bởi các bệnh nhiễm trùng thứ cấp do vi khuẩn Pasteurella multocida và mycoplasma. Mức độ nghiêm trọng của bệnh liên quan đến bệnh cúm chó ở chó có thể từ không có dấu hiệu đến bệnh nặng dẫn đến viêm phổi và đôi khi tử vong.

Mèo bị nhiễm H3N2 có dấu hiệu của bệnh hô hấp trên, bao gồm chảy nước mũi, nghẹt mũi, khó chịu và chảy nước bọt quá mức.

Vi rút cúm chó (CIV) lây nhiễm và tái tạo bên trong các tế bào trong đường hô hấp từ niêm mạc mũi đến đường thở cuối. Phản ứng viêm với nhiễm trùng dẫn đến viêm mũi, viêm khí quản, viêm phế quản và viêm tiểu phế quản. Quá trình bệnh lý dẫn đến cái chết của các tế bào biểu mô lót đường hô hấp, làm lộ ra màng đáy. Điều này dẫn đến đường hô hấp nhiễm trùng thứ cấp do vi khuẩn gây ra sổ mũi và ho.

Hầu như tất cả những con chó tiếp xúc với virus cúm chó đều bị nhiễm bệnh, với khoảng 80% phát triển các dấu hiệu lâm sàng của bệnh. Khoảng 20% những con chó bị nhiễm bệnh không có biểu hiện các dấu hiệu lâm sàng và vẫn có thể thải ra virus và lan truyền sự truyền nhiễm.

Hầu hết các con chó phục hồi trong vòng 2 đến 3 tuần. Tuy nhiên, một số con chó có thể bị nhiễm vi khuẩn thứ cấp có thể dẫn đến bệnh nặng hơn và viêm phổi. Bất cứ ai có lo ngại về sức khỏe thú cưng của họ, hoặc thú cưng của họ có dấu hiệu bị bệnh cúm chó, nên liên hệ ngay với bác sĩ thú y.

Chẩn đoán

Cúm chó không thể được chẩn đoán chỉ bằng các dấu hiệu lâm sàng (ho, hắt hơi và chảy nước mũi) vì những dấu hiệu lâm sàng này cũng xuất hiện với các bệnh hô hấp ở chó khác. Các xét nghiệm có sẵn để chẩn đoán và xác định các chủng vi-rút cúm chó. Các xét nghiệm bao gồm: phân lập virus, xét nghiệm miễn dịch để phát hiện kháng nguyên virus, PCR để phát hiện axit nucleic của virus và huyết thanh tìm kháng thể đặc hiệu với virus. PCR có thể là xét nghiệm đáng tin cậy nhất để chẩn đoán bệnh cúm chó.

Bệnh cúm chó nghiêm trọng như thế nào ở chó?

Tỷ lệ chó bị nhiễm bệnh này mà chết rất nhỏ. Một số con chó bị nhiễm trùng không triệu chứng (không có dấu hiệu bệnh), trong khi một số con bị bệnh nặng. Bệnh nặng được đặc trưng bởi sự khởi đầu của viêm phổi.

Virus cúm chó không phổ biến trong quần thể chó và nhiều con chó chưa bao giờ tiếp xúc với virus này. Tỷ lệ mắc bệnh (số lượng động vật bị phơi nhiễm phát bệnh) ước tính khoảng 80%. Tỷ lệ tử vong thấp, dưới 10%. Tử vong xảy ra chủ yếu ở những con chó với dạng bệnh nghiêm trọng.

Cho đến nay, không có trường hợp tử vong ở mèo bị nhiễm cúm chó đã được báo cáo.

Vi rút cúm chó lây lan như thế nào?

Hầu hết tất cả các con chó đều dễ bị nhiễm bệnh cúm chó, và nhiễm virus có xu hướng lây lan giữa những con chó nằm cùng trong chuồng và các trạm cứu hộ. Cúm chó được cho là lây lan chủ yếu ở chó thông qua các giọt hô hấp được tạo ra trong quá trình ho và hắt hơi từ những con chó bị nhiễm bệnh hoặc qua tiếp xúc với bề mặt bị ô nhiễm. Do đó, những người nuôi chó có chó bị ho hoặc có dấu hiệu bệnh hô hấp khác không nên cho chó của họ tiếp xúc với những con chó khác hoặc mèo khác. Quần áo, thiết bị, bề mặt và bàn tay nên được làm sạch và khử trùng sau khi tiếp xúc với chó có dấu hiệu bệnh về đường hô hấp.

Virus có thể tồn tại (sống và có khả năng lây nhiễm) trên bề mặt tới 48 giờ, trên quần áo trong 24 giờ và trên tay trong 12 giờ. Điều quan trọng là phải thực hiện các giao thức an toàn sinh học và quy trình khử trùng để giảm nguy cơ truyền bệnh.

H3N8 có thời gian ủ bệnh từ 1 đến 5 ngày, với các dấu hiệu lâm sàng trong hầu hết các trường hợp xuất hiện 2 đến 3 ngày sau khi tiếp xúc. Chó bị nhiễm H3N2 có thể bắt đầu có dấu hiệu hô hấp trong khoảng từ 2 đến 8 ngày sau khi nhiễm bệnh. Chó dễ lây nhất trong thời kỳ ủ bệnh và làm phát tán virus mặc dù chúng không có dấu hiệu lâm sàng của bệnh. Một số con chó có thể không có dấu hiệu bị bệnh, nhưng bị nhiễm trùng cận lâm sàng và phát tán virus.

Có xét nghiệm nào cho bệnh cúm chó không?

Hiện nay đã có sẵn phương pháp xét nghiệm để biết được chó của bạn có bị nhiễm virus cúm chó H3N8 và H3N2 hay không. Bác sĩ thú y của bạn có thể cho bạn biết xét nghiệm nào là phù hợp.

Bệnh cúm chó ở chó được điều trị như thế nào?

Điều trị phần lớn bao gồm chăm sóc hỗ trợ giúp giữ cho chó luôn đủ nước và thoải mái trong khi cơ thể của nó sau đó tạo một phản ứng miễn dịch với nhiễm trùng để phục hồi. Ở dạng bệnh nhẹ hơn, việc chăm sóc này có thể bao gồm thuốc để làm cho chú chó của bạn thoải mái hơn và truyền dịch để đảm bảo rằng chú chó của bạn được cấp đủ nước. Kháng sinh phổ rộng (Broad spectrum antibiotics) có thể được kê toa bởi bác sĩ thú y nếu nghi ngờ nhiễm vi khuẩn thứ cấp.

truyen dich cho cho
Giữ cho chó của bạn luôn đủ nước

Có vắc-xin cúm chó không?

Vắc-xin để bảo vệ chó chống lại cảm cúm chó H3N8 và H3N2 hiện có sẵn ở Hoa Kỳ. Bác sĩ thú y của bạn có thể cung cấp thêm thông tin về các loại vắc-xin này và liệu bạn có nên xem xét việc tiêm phòng cho chó của bạn hay không.

van xin cum cho
Vắc-xin cúm chó

Chó của tôi bị ho. Tôi nên làm gì?

Tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để xác định xem liệu chó cưng của bạn có cần một cuộc hẹn để bác sĩ thú y có thể khám bệnh cho chúng và đề nghị một quá trình điều trị thích hợp.

Tham khảo thêm: Các loại bệnh khác thường gặp ở chó

Ngăn ngừa và kiểm soát

Virus cúm chó có thể tồn tại trong môi trường khoảng 2 ngày và có thể tồn tại trên tay và quần áo trong tối đa 24 giờ. Trong các cơ sở thú y, trạm cứu hộ, virus cúm chó dường như dễ dàng bị tiêu diệt bởi các chất khử trùng thường được sử dụng trong các cơ sở đó, chẳng hạn như các hợp chất ammonium (ví dụ: benzalkonium chloride), aldehydes, potassium peroxymonosulfate, phenols và thuốc tẩy (1:30 pha loãng). Các quy trình làm sạch và khử trùng nên được thiết lập để giảm nguy cơ lây truyền virus thông qua tiếp xúc gián tiếp với người hoặc các đồ vật truyền bệnh khác (ví dụ: lồng, bát, phòng thí nghiệm, v.v.).

rua tay bang xa phong
Rửa tay bằng xà phòng và nước

Tất cả nhân viên nên rửa tay bằng xà phòng và nước:

Khi đến cơ sở

–         Trước và sau khi tiếp xúc với từng con chó

–         Sau khi tiếp xúc với nước bọt, nước tiểu, phân hoặc máu của chó

–         Sau khi làm sạch lồng

–         Trước khi ăn, nghỉ ngơi, hoặc rời khỏi cơ sở

–         Trước và sau khi sử dụng nhà vệ sinh

Các giao thức cách ly nên được áp dụng nghiêm ngặt cho những con chó có dấu hiệu lâm sàng của bệnh hô hấp. Không nên đưa những con chó có tiếp xúc với CI hoặc có biểu hiện triệu chứng hô hấp tới các địa điểm có nhiều con chó khác như lớp huấn luyện, chương trình hoặc sự kiện, chăm sóc ban ngày, và các trạm cứu hộ cho đến khi kết thúc thời gian cách ly.

Những con chó bị bệnh hoặc bị phơi nhiễm nên được cách ly, tốt nhất là trong một khu vực có nguồn cung cấp không khí riêng biệt. Nên cách ly 4 tuần. Mặc đồ bảo hộ cá nhân (áo choàng và găng tay…) khi xử lý động vật bị bệnh để tránh làm nhiễm bẩn quần áo. Làm sạch và khử trùng tất cả quần áo (bao gồm cả giày dép), thiết bị, bề mặt và bàn tay sau khi tiếp xúc với chó có dấu hiệu bệnh về đường hô hấp. Chủ nuôi có chó bị ho hoặc có biểu hiện bệnh hô hấp không nên đưa chó tham gia các hoạt động với những con chó khác để tránh phơi nhiễm virus.

Vắc-xin có sẵn cho cả cúm chó H3N8 và H3N2. Một loại vắc-xin hóa trị hai có thể bảo vệ chống lại cả 2 chủng virus nói trên. Hiện tại, không có vắc-xin cúm chó được phê duyệt để sử dụng ở mèo. Tiêm phòng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh cúm chó. Tiêm vắc-xin có thể không ngăn ngừa cùng một lần sự nhiễm trùng, nhưng nó có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng và thời gian mắc bệnh lâm sàng.

Vắc-xin cúm chó là một loại vắc-xin “lifestyle” – vắc-xin không bắt buộc và không được khuyến cáo cho mọi con chó. Nhìn chung, vắc-xin này nhằm bảo vệ những con chó có nguy cơ tiếp xúc với vi rút cúm chó, bao gồm những con tham gia hoạt động với nhiều con chó khác hoặc được nuôi trong môi trường chung, đặc biệt là những nơi dễ phát sinh virus. Những con chó có thể được hưởng lợi từ việc tiêm phòng loại bệnh này bao gồm những con đã được tiêm vắc-xin kennel cough (ho cũi chó) (Bordetella / parainfluenza), bởi vì các nhóm nguy cơ là tương tự nhau. Chủ nuôi chó nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y của họ để xác định chó của họ có nguy cơ phơi nhiễm với virus cúm chó hay không và tiêm vắc-xin phù hợp với chó của họ.

Nguồn: Monspet.com

Bài viết này trích dịch từ:

https://www.cdc.gov/flu/other/canine-flu/keyfacts.html

https://www.avma.org/resources-tools/animal-health-and-welfare/canine-influenza

Tham khảo thêm:

https://monspet.yolasite.com/

http://monspet.bravesites.com/

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *